Gdańsk pod patyną historii kryje w sobie wdzięk nowoczesności. Uspokaja szumem morza, zachwyca niecodzienną atmosferą, budzi podziw zielenią. Tutaj ma się dylemat: czy spacer brzegiem morza? Czy tajemniczymi gdańskimi zaułkami? Istnieje jeszcze jedna możliwość – przejażdżka tramwajem.

Właśnie w tramwaju, na przykład nr 12, spotka nas miła niespodzianka – możemy rozpocząć przygodę z Gdańskiem jakiego zupełnie nie znamy…Wystarczy odszyfrować kod PESA i wyruszyć miastem widzianym przez pryzmat przeżyć, wspomnień, jednostkowych historii. “Literacka Podróż po Gdańsku” zaprasza.
Dziesięć punktów na mapie Gdańska układa się w trasę wędrówki, która pozwala poznać miasto poprzez tekst – e-book, dźwięk – audiobook i obraz – interaktywna mapa i aplikacja na urządzenia mobilne.
Wszystko spasowane na miarę XXI wieku. A treść?
Antologię rozpoczyna utwór “Falowiec”. Najdłuższy blok w Polsce o kształcie fali. Ma kilometr długości i 32 metry wysokości 16 klatek schodowych w każdej 120 mieszkań. Zamieszkuje go 6 tys. Mieszkańców- prawie małe miasteczko. Dane o budynku na ul. Obrońców Wybrzeża wprawiają w osłupienie.
“Nasz falowiec ma piękną historię. Jest najdłuższy w Polsce. Działy się tu takie rzeczy… Ten słynny sylwester w stanie wojennym, kiedy ludzie o północy wyszli na balkony i po ciemku buczeli i gwizdali zamiast race odpalać. Księżniczka nas odwiedziła, Lech Wałęsa tu wpadał…”  (Falowiec, Liliana Fabisińska)

Autorka – Liliana Fabisińska oddaje głos bohaterom opowiadania – mieszkańcom, którzy przypadkowo spotykają się na klatce schodowej. Przeraża ich wizja wyburzenia falowca. Podejrzana wiadomość nie wiadomo skąd, integruje obcych ludzi. Sąsiedzi z nostalgią rozpamiętują przeszłość. Przez moment stają się dla siebie bliscy we wspólnej niedoli. Manifestują niezgodę na los, który może ich spotkać.

Pisarka obnaża wszystkie polskie lęki: ksenofobie, poczucie zagrożenia, rozpolitykowanie, awanturnictwo i co najważniejsze, chęć walki o to, co nasze! Kreśli obraz współczesnego mieszkańca bloku na Przymorzu – zagubionego, osamotnionego człowieka odgrodzonego “kratami”, oddzielonego uprzedzeniami i jednocześnie tęskniącego za swojską relacją z innymi. To smutna opowieść, nie tylko o ludziach z falowca…
Drugie opowiadanie, przenosi nas w czasy drugiej wojny światowej. “Pocztylion” Michała Wierzby jest relacją z obrony Poczty Polskiej. Zabiera nas w świat skomplikowanej relacji Polaka z Niemką. Masakra wojenna przeplata się z uniesieniami kochanków. Eros i Tanatos grają o życie. Wynik jest z góry przesądzony.
Kolejna historia rozgrywa się w Parku Oliwskim, w którym przyroda staje się równorzędnym bohaterem na tle wspomnień pierwszej miłości. Nikt nie ma władzy nad czasem i jego destrukcyjną siłą. Dziś Park Oliwski jest doskonały, ale inny… Uczucie żyje we wspomnieniach. Poznamy “Dolinę Radości” Anity Demianowicz, “bramę do piękniejszego świata pełnego zieleni, magicznych uroczysk, rybnych stawów i zabytków”. Kościół św. Mikołaja w historii Patrycji Strzelec, jest nie tylko monumentalną świątynią, ale miejscem gdzie dwoje ludzi odnajduje swoje przeznaczenie. W Kaplicy Jedenastu Tysięcy Dziewic, Emma – bohaterka opowiadania Joanny Marat, uwalnia się od demonów przeszłości… Zamiast bólu i cierpienia odczuwa spokój…
Cykl nie reklamuje gdańskich atrakcji, pokazuje mieszkańca związanego z tym miejscem poprzez jego przeżycia – cierpienie, miłość, tęsknotę samotność, walkę… Prezentuje zakamarki metropolii, nierozerwalnie związane z ludzkim istnieniem.
“Wszystko to wydarzyło się (…), a ja wciąż doświadczam destrukcyjnego działania czasu. Jak każdy człowiek zresztą. Czas wszystkich traktuje równo, nie zapomina o nikim. Jest wściekle rzeczywisty, namacalny, przywdziewa rozmaite szaty,a jego oblicza podlegają nieustającym metamorfozom. Na każdej ludzkiej jednostce, na każdym cudzie przyrody i na każdej rzeczy odciska swoje piękno. Zabija i każe się odradzać, prowadzi nigdy niekończącą się żonglerkę życiem i śmiercią”.   (Biała sukienka, Magdalena Knedler)
“Literacka podróż po Gdańsku” to zbiór historii o wybranych miejscach. Projekt przygotowany przez Wojewódzką i Miejską Bibliotekę Publiczną w Gdańsku. Opowiadania zostały wyłonione spośród 140, które brały udział w konkursie, ogłoszonym przez tę instytucję.

Świetny pomysł, dla tych, którzy nudzą się codziennym przemierzaniem tej samej trasy i dla tych, co po raz pierwszy podróżują po mieście.  Serdecznie polecam 🙂

Zdjęcie panoramy Gdańska pochodzi z zasobów Wikipedii.
Zdjęcie falowca – zasoby własne.
Mapa Gdańska – strona projektu sztuka czytania